Kreatywność na ścianie malowana

Chyba każdy rodzic pamięta te chwile, kiedy dom stawał do góry nogami z powodu twórczości raczkującego malucha. Powód jest prosty. Dziecko, przejawia aktywność twórczą niezależnie od swojej woli i świadomości – w przeciwieństwie do dorosłego, który musi mieć czas i najlepiej spokojną głowę. W ten właśnie sposób mały „artysta” poznaje świat.

Mówi się, że dziecko, które rodzi się jest jak „pusta karta”, ale nie można zapominać o tym, że chociaż dziecko ma jeszcze niewielką bazę doświadczeń i odczuć, to przychodzi na świat z określoną liczbą neuronów, które powinny być nieustannie używane, aby w przyszłości dziecko funkcjonowało prawidłowo. Nieużywane neurony zanikają i nie da się tego odwrócić. Aby do takiej sytuacji nie dopuścić należy ciągle stymulować rozwój inteligencji dziecka.

Szwajcarski psycholog i filozof Jean Piaget porównał znaczenie dynamiki rozwoju dziecka w pierwszych trzech latach życia do znaczenia rewolucji kopernikańskiej. Co więcej, stwierdził, że „jest to okres decydujący dla całego późniejszego rozwoju psychicznego, polega bowiem, ni mniej, ni więcej, jak na zdobyciu przez spostrzeżenia i ruchy całego praktycznego świata, jaki otacza małe dziecko”[1].

Myślenie dziecka oraz jego zdolności twórcze rozwijają się wraz z wiekiem. Przez pierwsze dwa lata życia rozwija się stymulacja sensoryczno-motoryczna, dziecko poprzez zabawę okazuje swoje pierwsze kroki na ścieżce „twórczości”. Gdy nieco podrośnie, między 2 a 4 rokiem życia „artysta” zaczyna baczniejszym okiem obserwować świat, pojawiają się pierwsze pytania (od tego momentu istnienie duże prawdopodobieństwo, że nigdy się już nie skończą), zabawy stają się ekspresyjne (w tym momencie należy uważać na ściany, wazony…). W wieku 5-7 lat myślenie dziecka zaczyna przybierać zdecydowany charakter.  Na tym etapie niezwykle ważna jest „współpraca” dziecka z dorosłym, dzięki której dziecko zyskuje wiarę w siebie, poczucie własnej wartości oraz chęć do dalszego tworzenia. Dorosły rozwija w dziecku umiejętność twórczego myślenia i uczy je, jak krok po kroku osiągnąć cele. Jednak trzeba pamiętać o tym, by dziecku dać pewną swobodę działania, a nie popędzać go, czy nieustannie poprawiać, bo w końcu „ja Ci pokażę”[2].

Od czego zacząć?

Dzieci zaczynają zazwyczaj swoją twórczą „podróż” od rysowania, ponieważ najłatwiej im ona przychodzi, gdy jeszcze nie wszystkie części ciała są odpowiednio wykształcone. Żeby pomalowane ściany czy podłogi nie stanowiły problemu, można pomyśleć nad oklejeniem ich kartonami. W ten sposób dziecko nie tylko będzie miało okazję do „wyżycia” artystycznego, ale także będzie miało motywację do samodzielnego wstawania.

„Jeżeli chcesz rozwijać u dzieci kreatywność, to stosuj zadania otwarte, czyli takie, które mają wiele dobrych odpowiedzi. To dlatego, że dzieci muszą wymyślać, snuć hipotezy” – podpowiada Krzysztof Szmidt, pedagog twórczości z Uniwersytetu Łódzkiego w audycji „Obieg otwarty” Radiowej Trójki.

Dodaje, że: „Zamiast pytać kiedy Kolumb odkrył Amerykę, warto zapytać, co by było, gdyby nie odkrył. – Warto też odwoływać się do przeczuć dzieci, nie tylko do ich wiedzy, ale do myślenia życzeniowego, niech sobie gdybają”.

Krzysztof Szmidt podobnie jak Ken Robinson uważa, że rozwój kreatywności bardzo często jest hamowany w szkole. Obojętnie jakiemu etapowi edukacji się przyjrzeć, czy szkole podstawowej, czy studiom, pierwszy pomysł – mniej lub bardziej opracowany – podaje się jako końcowy, finalny. „Tymczasem pierwsza próba na ogół nie przedstawia nic nowatorskiego, natomiast siódma, czy ósma jest już znacznie lepsza. Wynika to też z badań psychologicznych. Po prostu w kreatywności liczą się skojarzenia odległe” – dodaje Krzysztof Szmidt[3].

Jaki inspirować dzieci do działania? Jak wspierać dzieci w ich twórczości? Jak wykorzystać dziecięcą kreatywność? O tym już jutro.



[1] J. Piaget – Studia z psychologii dziecka. PWN, Warszawa 1966, s.14.

[2] B. Wiśniewska „Niemowlę – pusta karta, czy myślący człowiek” w: www.publikacje.edu.pl/publikacje.php?nr=5354 .

[3] www.polskieradio.pl

Tekst w kategorii: Aktualności.