Odkryj swój Żywioł, Wstęp (fragmenty)

Wprowadzenie

Celem tej książki jest pomóc ci odkryć swój Żywioł.

Kilka lat temu byłem w Oklahomie i usłyszałem starą opowieść. Dwie młode ryby płynęły w dół rzeki. W pewnym momencie starsza ryba przepłynęła obok nich w przeciwnym kierunku. Powiedziała: „Dzień dobry, chłopcy. Jak woda?”. Młode ryby uśmiechnęły się i popłynęły dalej. Po jakimś czasie jedna z nich zapytała drugą: „Co to jest woda?”. Przyjmowała swój naturalny żywioł jako coś tak bardzo oczywistego, że nie wiedziała nawet, że się w nim znajduje. Bycie w swoim Żywiole tak właśnie wygląda. Robisz coś, co wydaje ci się tak bardzo naturalne, co tak silnie z tobą współgra, że czujesz, iż to jest właśnie to, czym naprawdę jesteś.

Jak jest z tobą? Czy jesteś w swoim Żywiole? Czy wiesz, czym jest twój Żywioł, albo jak go odnaleźć? Jest mnóstwo ludzi, którzy żyją w swoim Żywiole i czują, że robią dokładnie to, do czego się urodzili. Jest także bardzo wielu, którzy nie żyją w ten sposób. Co za tym idzie, nie czerpią tak naprawdę przyjemności ze swojego życia. Znoszą je i czekają na weekend.

[…]

Żywioł to miejsce, w którym naturalne uzdolnienia spotykają się z pasją. Przede wszystkim oznacza to, że robisz coś, do czego masz naturalną skłonność. […]

Być w swoim Żywiole to jednak coś więcej, niż robić to, w czym jest się dobrym. Istnieje wielu ludzi, którzy są dobrzy w rzeczach, które ich szczególnie nie interesują. Żeby być w swoim Żywiole, musisz to także kochać.

[…]

Dlaczego odnalezienie swojego Żywiołu jest tak ważne? Najważniejszy jest powód osobisty. Musisz odkryć swój Żywioł, żeby zrozumieć, kim jesteś i kim możesz się stać, oraz co możesz zrobić ze swoim życiem. Drugi powód ‒ społeczny: Bardzo wielu ludziom brakuje w życiu celu. Dowody na to są wszędzie: w samej liczbie osób, których nie interesuje praca, jaką wykonują, w rosnącej liczbie uczniów, którzy czują się wyalienowani z systemu edukacji, czy we wzroście liczby osób na całym świecie, które zażywają antydepresanty, alkohol i środki przeciwbólowe. Prawdopodobnie najmocniejszym dowodem jest liczba samobójstw, szczególnie tych popełnianych przez ludzi młodych.

[…]

Trzeci powód ‒ ekonomiczny: Bycie w swoim Żywiole to nie tylko to, czym zarabiasz na życie. Niektórzy ludzie nie chcą zarabiać na tym, co jest ich Żywiołem, a inni po prostu nie mogą. To zależy od tego, czym on jest. Odkrycie swojego Żywiołu jest fundamentalne, by wzmocnić równowagę w życiu jako całości. Są jednak ekonomiczne powody dla szukania swojego Żywiołu.

W dzisiejszych czasach jest prawdopodobne, że w ciągu swojej kariery zawodowej będziesz wykonywał różne prace, a nawet że będziesz pracował w różnych profesjach. Jest natomiast mało prawdopodobne, że miejsce, w którym zaczynasz, będzie tym samym, w którym skończysz. Świadomość tego, czym jest twój Żywioł, da ci znacznie większe poczucie kierunku niż odbijanie się od jednej pracy do drugiej. Niezależnie od tego, w jakim jesteś wieku, jest to najlepszy sposób, żeby znaleźć pracę, która da ci spełnienie.

[…]

Książka Uchwycić Żywioł miała być inspirująca i zachęcająca, ale nie była pomyślana jako praktyczny poradnik. Jednak od chwili, kiedy została wydana, ludzie pytali mnie, jak mogą odnaleźć swój własny Żywioł albo pomóc innym go odnaleźć. Zadawali też inne pytania, na przykład:

  • Co jeśli nie mam żadnych szczególnych talentów?
  • Co jeśli nie mam żadnych prawdziwych pasji?
  • Co jeśli kocham coś, w czym nie jestem dobry?
  • Co jeśli jestem dobry w czymś, czego nie kocham?
  • Co jeśli nie mogę żyć ze swojego Żywiołu?
  • Co jeśli mam zbyt wiele innych zobowiązań i rzeczy do zrobienia?
  • Co jeśli jestem za młody?
  • Co jeśli jestem za stary?
  • Czy mamy tylko jeden Żywioł?
  • Czy jest on taki sam przez całe życie, czy się zmienia?
  • Skąd będę wiedział, czy go znalazłem?
  • Co mogę zrobić, żeby pomóc swoim dzieciom odnaleźć ich Żywioł?

Istnieją odpowiedzi na te pytania i w miarę jak pierwsza książka odnosi sukcesy, czuję, że muszę je zaprezentować. Odkryj swój Żywioł jest szczerą próbą dokonania właśnie tego. Kimkolwiek jesteś, gdziekolwiek jesteś i w jakimkolwiek jesteś wieku, jeśli szukasz swojego Żywiołu, ta książka jest dla ciebie. Możesz być:

  • sfrustrowany, że nie wiesz, jakie są twoje prawdziwe talenty i pasje,
  • w szkole, zastanawiając się, jakie przedmioty wybrać i po co,
  • na etapie, w którym próbujesz zdecydować, na jakie pójść studia lub czy zamiast tego nie zająć się czymś innym,
  • w pracy, której nie lubisz, i zastanawiasz się, co zmienić,
  • w średnim lub starszym wieku i masz poczucie, że potrzebujesz nowego kierunku,
  • bezrobotny i starasz się wymyślić, co robić dalej.

Jeśli znasz ludzi, którzy szukają swojego Żywiołu, ta książka jest także dla nich.

Co zawiera ta książka?

Książka Odkryj swój Żywioł to towarzyszka i następczyni Uchwycić Żywioł. Bazuje na podstawowych ideach tamtej pracy oraz dostarcza porad, technik i zasobów, by te idee wcielić w twoje życie. Nowa książka ma dziesięć rozdziałów. Rozdział pierwszy przedstawia podstawowe zasady poszukiwania swojego Żywiołu oraz mówi, dlaczego ważne jest to, żeby podjąć taką próbę. Rozdział drugi mówi o zrozumieniu swoich uzdolnień oraz dostarcza narzędzi i technik, które temu służą. Rozdział trzeci przygląda się temu, dlaczego możesz nie znać prawdziwych głębin swoich naturalnych uzdolnień i co możesz z tym zrobić. Rozdział czwarty jest o odkrywaniu swoich pasji oraz o tym, co to tak naprawdę znaczy w kontekście odnajdywania swojego Żywiołu i podsycania swojej naturalnej duchowej energii. Rozdział piąty zgłębia ideę szczęścia i mówi o tym, jak odnalezienie swojego Żywiołu może je zwiększyć w twoim życiu. Rozdział szósty koncentruje się na osobistych postawach i na tym, czy są one hamulcem, czy pchają kogoś do przodu. Rozdział siódmy pomoże ci przyjrzeć się okolicznościom, w jakich się znajdujesz, oraz stworzyć okazję do zmiany. Rozdział ósmy mówi o tym, jak połączyć się z innymi osobami, które podzielają twój Żywioł. Rozdział dziewiąty pomoże ci nakreślić plan działania oraz podjąć kolejne kluczowe kroki. Rozdział dziesiąty to refleksja nad głównymi wątkami książki oraz umocnienie przekonania, że w ogóle powinieneś wyruszyć w tę podróż.

W książce przeplata się pięć głównych wątków, z których każdy ma pomóc ci się zastanowić i skupić na odnalezieniu twojego Żywiołu.

Idee i zasady

Każdy rozdział określa idee i zasady, aby wyjaśnić, co bycie w swoim Żywiole tak naprawdę oznacza i jak może się objawić w twoim życiu. Ta książka bazuje na argumentach z Uchwycić Żywioł. Wprowadza także wiele nowych myśli, które są kluczowe dla odnalezienia swojego Żywiołu i dla rozpoznania go, kiedy już na niego trafisz. Te idee dotyczą uzdolnień i umiejętności, stylów uczenia się, pasji, postaw, osobowości, szczęścia i celów.

Historie i przykłady

Książka zawiera wiele nowych historii o ludziach, którzy odnaleźli swój Żywioł we wszelkich dziedzinach życia, o tym, co było im do tego potrzebne i co to zmieniło w ich życiu. Wiele z tych historii pochodzi od ludzi, którzy przeczytali pierwszą książkę i opowiedzieli nam o tym, jaką rolę idee tam zawarte odegrały w ich życiu. Każda z tych osób ma inny Żywioł, jak my wszyscy. Często jest bardzo szczególny: nie uczenie w ogóle, ale uczenie dzieci w przedszkolu albo dorosłych; nie każda muzyka, ale jazz; nie po prostu sport, ale koszykówka czy pływanie; nie cała nauka, ale patologia; nie pisanie czegokolwiek, tylko beletrystki dla kobiet. Powodem, dla którego opowiadam o ścieżkach innych osób, jest to, by pomóc ci zaplanować swoją. Celem przedstawiania tych historii jest zainspirowanie cię prawdziwymi przykładami tego, jak odnalezienie swojego Żywiołu może autentycznie odmienić twoje życie. Ilustrują one także przeszkody i frustracje, jakich większość ludzi doświadcza po drodze, oraz to, że są one nieuniknioną częścią życia prawdziwym życiem.

Ćwiczenia

Znajdziesz tu praktyczne ćwiczenia, które pomogą ci odnaleźć swój Żywioł. Niektóre z nich mogą wydać ci się bardziej interesujące, wymagające czy odkrywcze od innych. Wszystko zależy od tego, jak zdecydujesz się je wykorzystać i jak głęboko chcesz się w nie zaangażować. Możesz je ominąć, jeśli chcesz. Możesz przeczytać je szybko i udać, że je wykonałeś. To zależy od ciebie. To twoja książka i twój czas.

Jeśli poważnie podchodzisz do odkrycia swojego Żywiołu, sugeruję, żebyś spróbował zrobić wszystkie ćwiczenia. To nie testy, które możesz rozwiązać źle albo oblać. Nie opierają się na żadnej magicznej formule, która gwarantuje pomyślny skutek. Zostały zaprojektowane tak, by pomóc ci myśleć głębiej o sobie samym, o okolicznościach, w jakich się znajdujesz, o talentach, pasjach, postawach i możliwościach.

[…]

Zasoby

W książce znajdziesz sugestie innych zasobów, które mogą okazać się dla ciebie pomocne. Są tu na przykład odniesienia do bogatej literatury dotyczącej uzdolnień, postaw i osobowości, propozycje wielu programów dotyczących doradztwa, rozwoju osobistego i poradnictwa zawodowego. Tam, gdzie to tylko możliwe, wskazuję inne książki i strony internetowe, które możesz uznać za przydatne, oraz źródła, które wpłynęły na treść tej książki. Zachęcam, żeby do nich zajrzeć nie dlatego, że je lansuję, ale żeby zaoferować ci różnorodność sposobów gromadzenia perspektyw dotyczących siebie samego.

[…]

W 1948 roku amerykański psycholog Bertram Forer opublikował wyniki badania tego, co nazwał „subiektywną walidacją”. Forer dał test osobowościowy reprezentatywnej grupie złożonej ze swoich studentów. Zamiast indywidualnie analizować ich odpowiedzi i dawać każdemu osobną ocenę, wszystkim wręczył dokładnie ten sam profil, który skopiował z kolumny astrologicznej w gazecie. Powiedział im, że profil został dla nich spersonalizowany i dostosowany do indywidualnych wyników testu. Większość z tych stwierdzeń mogła mieć zastosowanie do każdego. Zostały później opisane jako „stwierdzenia Barnuma”, od imienia impresario cyrkowego P.T. Barnuma, którego slogan brzmiał: „Mamy coś dla każdego”. Oto jak wyglądał ten profil:

Masz ogromną potrzebę, by ludzie cię lubili i podziwiali. Masz tendencję do bycia wobec siebie krytycznym. Są w tobie duże pokłady niewykorzystanych możliwości, których wciąż nie przełożyłeś na korzyść dla siebie. Masz pewne osobiste słabości, jednak zasadniczo jesteś w stanie kompensować je zaletami. O ile na zewnątrz możesz wydawać się osobą zdyscyplinowaną i opanowaną, wewnątrz często trapi cię niepewność i martwisz się o wiele spraw. Niekiedy masz poważne wątpliwości, czy twoja decyzja była dobra albo czy postąpiłeś właściwie. Lubisz niektóre zmiany i różnorodność, a kiedy osaczają cię ograniczenia, odczuwasz dyskomfort. Cenisz sobie własną niezależność myślenia i nie przyjmujesz cudzych twierdzeń bez przekonujących dowodów. Życie nauczyło cię, aby nie przesadzać ze szczerością, kiedy się przed kimś otwierasz. Czasem bywasz osobą otwartą na ludzi, przystępną i towarzyską, ale innym razem zamkniętą, ostrożną i zdystansowaną. Niektóre z twoich marzeń wydają się nierealistyczne. Bezpieczeństwo to jeden z głównych celów w twoim życiu.

Poproszono studentów, by ocenili, w skali od zera do pięciu, na ile ten profil jest trafny dla ich osobowości. Zero oznaczało, że jest całkowicie nietrafiony, a pięć, że jest wyjątkowo dokładny. Średni wynik wynosił 4,26. Od tego czasu badanie powtórzono setki razy na najróżniejszych grupach, a średni wynik nadal wynosi około 4,2. Jedno z wyjaśnień jest takie, że kiedy ludzie podchodzą do takiego testu, chcą, by wynik był poprawny, i naciągają swoją ocenę w tym kierunku.

Jest wiele aspektów tej tendencji, a trend wcale nie jest nowy. W 1889 roku wydana została niesamowicie zabawna powieść pod tytułem Trzech panów w łódce autorstwa Jerome’a K. Jerome’a. W pierwszym rozdziale bohater hipochondryk obawia się, że może być chory. Sięga po słownik medyczny, żeby sprawdzić, co może mu dolegać:

Zacząłem bezmyślnie przewracać kartki i leniwie przyswajać sobie wiedzę o różnych chorobach, bardzo ogólną. Wyleciało mi z głowy, w jaką dolegliwość zagłębiłem się na początku – na pewno w jakąś straszliwą, śmiercionośną zarazę – lecz zanim dotarłem do połowy listy «objawów ostrzegawczych», nie miałem najmniejszych wątpliwości, że mnie dopadła.

Dłuższą chwilę siedziałem zmartwiały z przerażenia; potem, zobojętniały z rozpaczy, zacząłem znów wertować książkę. Doszedłem do tyfusu – przeczytałem objawy – odkryłem, że mam tyfus, i to od wielu miesięcy – pomyślałem sobie, ciekawe, co jeszcze mam. Przewróciłem stronicę na taniec św. Wita: zgodnie z oczekiwaniami stwierdziłem, że i pląsawica mi nie przepuściła. Postanowiłem zapoznać się ze swoim przypadkiem dogłębnie. I tak, rozpoczynając alfabetycznie […] sumiennie przebrnąłem przez wszystkie litery alfabetu i jedyną chorobą, której mogłem się nie obawiać, było zapalenie kaletki maziowej rzepki (cierpią na to sprzątaczki, które dużo klęczą) […]. Po żółtaczce nie było już żadnych innych chorób, doszedłem zatem do wniosku, że nic więcej mi nie dolega. [Tłum. T. Bieroń]

Widzisz, w czym problem. Pytania, ćwiczenia i techniki proponowane w tej książce mają pomóc ci zastanowić się nad swoimi talentami, zainteresowaniami, uczuciami i postawami. Kiedy będziesz nad nimi pracował, bądź ze sobą tak szczery, jak tylko możesz, i nie daj się zmylić efektowi Barnuma albo pobożnym życzeniom. Te ćwiczenia nie powiedzą ci wszystkiego, co powinieneś wiedzieć, a niektóre mogą być bardziej pomocne niż inne. Żaden ogólny test ani ćwiczenie nie może uchwycić całej złożoności twojego charakteru ani twoich unikalnych zdolności. Ich rolą jest stymulacja twojej wyobraźni, samoświadomości i poczucia możliwości. Powinieneś próbować różnych podejść i sprawdzić, które ujmują jakąś prawdę o tobie. Korzystaj z nich kreatywnie i krytycznie.

Pytania

Na końcu każdego rozdziału znajduje się kilka pytań – łącznie około pięćdziesięciu w całej książce. Nie są testami na zrozumienie materii ani quizami. Żadne z tych pytań nie ma poprawnej albo błędnej odpowiedzi. Proponuję je jako podstawę dla twojej osobistej refleksji nad tematami zawartymi w każdym z rozdziałów i nad tym, jak te tematy stosują się do ciebie.

[…]

Osobista misja

Odkrywanie swojego Żywiołu to osobista misja. Misja to poszukiwanie. W średniowiecznej Europie rycerze podejmowali misje, by osiągnąć cel, który miał dla nich znaczenie. Misje wiążą się z podróżami, przygodami i ryzykiem, a w ich naturze leży to, że wynik nie jest pewny. Dla ciebie też nie będzie. Misja do twojego Żywiołu naprawdę jest podróżą w dwóch kierunkach. Jest podróżą do wnętrza, by zbadać, co leży w tobie, i podróżą na zewnątrz, by zbadać możliwości w świecie wokół. Celem tej książki jest pomóc ci odnaleźć swoją drogę. To, czy wypełnisz swoją misję, zależy od twojego zaangażowania, hartu ducha i od tego, jak wysoko cenisz nagrodę, która jest do zdobycia. Jeśli jesteś gotowy zrobić to, co będzie trzeba, wierzę, że znajdziesz tu wiele pomocy i inspiracji.

Chociaż w książce jest dziesięć rozdziałów, Odkryj swój Żywioł nie jest dziesięcioetapowym programem. Nie mogę zagwarantować, że po skończeniu czytania rozdziału dziesiątego będziesz w swoim Żywiole. Wszyscy zaczynamy z innego miejsca i mamy własną drogę do przebycia. Jak w każdej podróży odkrywczej, nie ma gwarancji, że znajdziesz to, czego szukasz. Ta książka nie powie ci, którą drogę wybrać ani jaki obrać cel. Stanowi raczej przewodnik po terenie, dostarczając podstawowych zasad i narzędzi, aby pomóc ci się zorientować i znaleźć drogę. Chociaż twoja podróż jest unikalna, nie musi być samotna. Możesz spotkać mentorów, którzy ci pomogą, i innych ludzi, którzy podzielają twój Żywioł.

Odkrywanie swojego Żywiołu nie wymaga ignorowania potrzeb tych, którzy być może na tobie polegają. Nie wymaga porzucania wszystkiego, co teraz robisz. Wymaga silnego przyjrzenia się sobie i zapytania siebie, czy jest coś jeszcze, co możesz zrobić, żeby uświadomić sobie swoje talenty i pasje. Wymaga zapytania, co cię powstrzymuje i co możesz z tym zrobić.

Niektórzy przeżywają życie bez ryzyka i ambicji, a inni przeżywają je jak przygodę. Joseph Campbell badał mity i legendy o bohaterach w różnych kulturach świata na przestrzeni dziejów. Pisząc o ,,podróży bohatera”, doszedł do wniosku, że wszyscy bohaterowie stają przed podobnymi wyzwaniami. Także twoja misja będzie miała swoje wyzwania i swoje nagrody. Chociaż twojego życia nikt przed tobą nie przeżył, znajdziesz na drodze znaki od wielu innych, którzy wyruszyli przed tobą. Te znaki mogą poprowadzić cię w drodze. Ostatecznie tylko ty będziesz wiedział, czy doszedłeś do końca, czy musisz sięgnąć po kolejny horyzont – czy odnalazłeś swój Żywioł, czy nadal go szukasz. Cokolwiek się okaże, nigdy nie powinieneś wątpić, że to misja, którą warto podjąć.

Tekst w Aktualności and tagged , , , .